Rząd chce, aby od roku szkolnego 2009/2010 przez cztery kolejne lata wymiar obowiązkowych zajęć prowadzonych przez nauczycieli podstawówek i gimnazjów wzrastał o jedną godzinę. W przyszłym roku wyniesie 19 godz., a w 2012 roku już 22 godziny. Z kolei pensum nauczycieli szkół ponadgimnzjalnych wzrośnie o jedną godzinę od roku szkolnego 2010/2011 i kolejną od września 2011.
Podwyższenie wymiaru obowiązkowych zajęć może spowodować zwolnienia nauczycieli, w tym przede wszystkim pracujących w małych szkołach. W placówkach tych po prostu zabraknie wystarczającej liczby godzin danego przedmiotu, aby nauczyciel mógł obowiązkowo przeprowadzić 22, a nie tak jak obecnie 18 godz. obowiązkowych zajęć. Zagrożeni zwolnieniami będą nauczyciele przedmiotów, których uczy się w najmniejszym wymiarze godzin, czyli np. geografowie, biolodzy, historycy, fizycy. Jednocześnie szkoły będą częściej zatrudniać pedagogów na część etatu.
W najgorszej sytuacji będą jednak nauczyciele klas I-III. Prowadząc wszystkie godziny lekcyjne w jednej klasie (tak jak obecnie) mogą przepracować jedynie 18 godz. Po wydłużeniu pensum, żaden z nich nie będzie więc miał etatu, jeśli uczy tylko jedną klasę i nie prowadzi żadnych zajęć dodatkowych. W całej Polsce kształcenie zintegrowane (naukę w klasach I-III) prowadzi około 90 tys. osób.
Zdaniem ZNP podwyższenie pensum może spowodować zwolnienie około 100 tys. nauczycieli. Zdaniem prezesa tej organizacji nie jesteśmy obecnie przygotowani organizacyjnie do wydłużania pensum nauczycieli. Sławomir Broniarz podkreśla też, że rząd nie określił, w jaki sposób miałoby być rekompensowane prowadzenie dodatkowych zajęć w szkołach. Spowoduje to, że realne podwyżki dla nauczycieli (w 2009 i 2010 roku mają oni otrzymać dwie podwyżki po 5%) będą niższe od proponowanych przez rząd, bo będą prowadzić więcej zajęć.
